Үркүнгө 100 жыл: Кеминдик кыргыздардын көтөрүлүшүн эскерүү

Быйыл Улуу Үркүндүн 100 жылдыгы. Үркүнгө катышкан кыргыздардын урпактары аталарынын эскерүүлөрүн кагаз бетине түшүрүп калышкан. Үркүнгө катышкан Кеминдеги сарыбагыш уруусунан чыккан Төлө ажынын

Чаар-Арча кыргыны

Элдин башкы касиети эс-тутуму. Эс-тутуму жокту эл дебейт, кара аламан дейт. Сырттан келген ириткилер менен ичтен чыккан бузукулар канчалык эсибизди эңшерип, кутубузду учурса да, тырмышып-тытынып

Үркүн: эжесин издеген акын

Акын, Кыргызстан Жазуучулар союзунун мүчөсү, маркум Медербек Акимкожоевдин Үркүндө Кытайда калган эжесин кантип издегени, кийин Кытайга кантип барып келгени тууралуу баянын сунуштайбыз. Бул баян 1992-жылы жазылган.

Ала

Үркүн: Уулкан эжемдин кейиштүү тагдыры

Төрт же беш жаштагы бала кезим болсо керек. Бир күнү чоӊ энем, атам, апам бир жакка конокко кетишти окшойт. Эртеси эртеӊ менен ойгонсом, үйдө чоочун кемпир пайда болуп калыптыр. Олбурлуу, эркек сындуу, кебетеси сүрдүү, адамды олурая карайт экен

Ажардын апасынын мүрзөсүндөгү монологу

Жаным, апа, жаным, апа! Тур! Жетим тайлактай болуп боздоп жалгызың келип, жалооруп жаныңда турат. Жалгызыңдын сөзүн ук, аны ая, апакебай! Жалгызың бүгүндөн баштап атабабасы тааныбаган бирөөгө сатылганы, ага баш байлаганы

1916-жыл (Үркүн жыл). Калык Акый уулу

Падыша салган зордукту,
Баштайын ырдап алыстан.
Бай-манаптар, бий-болуш
Балакет болду жабышкан.


Бул кордукка чыдабай,
Ок атыштык намыздан.
Кантип айтпай коёюн,
Кан жутуп турган жергемди

1916-жыл. Абылкасым Жутаке уулу

Качкан элдин артынан
Аскер кууп сүрдүрүп.
Төөгө жүктөп чөп алып,
Ылоо, союш көп алып.
Качкан элдин мал-мүлкүн,
Талап-булап жеп алып.
Ат жабу деп кап алып,
Ылоо, союш мал алып.
Каяша айткан

Кайран Эл

Айгыр ат менен атан төө
Арык кылды, кайран эл.
Өлгөн жерде терисин,
Чарык кылды, кайран эл.
Алты шаар элдерин,
Карык кылды, кайран эл.
Караңгы уйгур

Азган эл. Ысак Шайбек уулу (1880 - 1957)

Ат койдум бул ырыма «Азган эл» деп,
Икая куруяттан сүйлөйүн кеп.
Жазайын Николайдын залимдигин,
Сөзүмдү уккан адам кылабы эп  

Караган